محمد بن محمود دهدار شيرازى
15
شرح خطبة البيان ( فارسى )
ناشى از سير در اسماء و صفات حق است . سالك بعد از سير كامل در جميع اسماء حق ، از حق به خلق رجوع مىنمايد ، و بعد از سير تام در خلق ، شروع به دعوت خلق به عين توحيد مىنمايد . سير ولى كامل از حق به خلق ، بتوسط حق در سفر سوم سلاك و اولياء است . بعد از اين سفر ، نوبت به سفر رابع كه سير از خلق بخلق ، به حق است ، مىرسد و به مقام و مرتبهء حق اليقين نائل مىشود و حقيقت معناى : « هو الاوّل و الآخر و الظّاهر و الباطن » را شهود مىكند ؛ و سرّ اين معنى را كه اوّليت عين آخريت است ، و حق در عين ظهور ، باطن و در عين بطون ، ظاهر است به مشاهدهء تام درمىيابد ، و به نحوهء سريان حق در اشياء و علم حق بشراشر وجود ، كه ناشى از احاطهء قيوميه اوست ، واقف مىگردد ، و به واسطهء سير كامل در اسماء ، جميع حقايقى كه داخل در دايرهء وجود مىگردد ، علم تام حاصل مىنمايد . بعد از وصول علم تام به مراتب وجودى ، و وقوف بر استدعاى اعيان ثابته ، و استعدادات ماهيّات و نحوهء تجلّى اسماء حق در اعيان ، به مقام كمال تام و صلاحيت از براى ارشاد و دعوت مردم مىرسد و آن وقت است كه قطب عالم امكان و ولى كامل تام و تمام مىگردد . » اما بعد رساله حاضر نسخهاى است كه علّامه بزرگوار ، عارف وارسته ، خواجه محمّد بن محمود بن محمّد دهدار شيرازى ( رضوان اللّه تعالى عليه ) به شرح اين خطبه پرداخته و ما به حول و قوّهء الهى و نظر خاص آن امام همام - و با همهء مشكلاتى كه در اثناى كار با آن مواجه بوديم - به حمد اللّه و المنّة توانستيم در حدّ وسع ناچيز خود اين نسخه را به زيور طبع آراسته گردانيم ، باشد كه مورد عنايت يگانه فرزند باقيمانده از ذرّيهاش حضرت صاحب العصر و الزّمان مهدى موعود - عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف - قرار گيرد .